Tax Insights april 2020 - De impact van het coronavirus op internationale tewerkstelling

De verspreiding van het coronavirus heeft verregaande gevolgen voor ondernemingen, tewerkstelling en de maatschappij over de hele wereld. Landen hebben uitgebreide maatregelen genomen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Verschillende van deze maatregelen houden in dat landen hun grenzen sluiten. Dit zorgt ervoor dat reizen voor professionele doeleinden zeer moeilijk, indien niet onmogelijk, geworden is. Bijgevolg is het werkpatroon en werklocatie van verscheidene werknemers en zelfstandigen gewijzigd ten gevolge van deze uitzonderlijke crisissituatie. In deze nieuwsbrief informeren wij u graag over hoe deze coronacrisis mogelijks gevolgen heeft vanuit een sociaalrechtelijk of internationaal belastingrechtelijk oogpunt.

SOCIAALRECHTELIJK OOGPUNT

Voor wat sociale zekerheid betreft, is de Europese Verordening 883/2004 betreffende de coördinatie van socialezekerheidssystemen van toepassing in het geval van een internationale tewerkstellingssituatie binnen de Europese Economische Ruimte (EER). Indien een werknemer of een zelfstandige vaker of zelfs voltijds van thuis werkt omwille van de coronacrisis, zou dit kunnen leiden tot de toepassing van een ander socialezekerheidsstelsel op basis van de aanwijzingsregels zoals bepaald in deze Europese Verordening.

Gezien het feit dat veel werknemers en zelfstandigen van thuis werken gedurende deze periode van crisis, heeft de Belgische overheid beslist dat de periode van telewerk, uitgevoerd in het kader van internationale tewerkstellingssituaties op Belgisch territorium omwille van de verspreiding van het coronavirus, uitzonderlijk niet zal worden meegenomen om het bevoegde land in dit verband te bepalen. Het feit dat vele werknemers en zelfstandigen nu telewerken en dus een verschillend werkpatroon hebben dan gewoonlijk, zal geen impact hebben op het toepasselijke socialezekerheidsstelsel.

De beslissing waarvan hierboven sprake is van belang voor personen in een simultane tewerkstellingssituatie, dit zijn personen die tegelijkertijd werken in 2 of meer lidstaten, maar geldt eveneens voor detacheringen en grensarbeiders. Omwille van de coronacrisis is het immers mogelijk dat de gedetacheerde werknemer langer in het gastland zal moeten blijven dan gepland of dat de grensarbeider van thuis zal moeten werken in plaats van dagelijks naar zijn arbeidsplaats in het buitenland te reizen. Verscheidene andere situaties kunnen zich voordoen tijdens deze wereldwijde crisisperiode en ten gevolge van de genomen coronamaatregelen. Onder deze omstandigheden is het niet wenselijk dat veranderingen in werkschema die rechtstreeks en onmiddellijk verband houden met de coronamaatregelen en dewelke slechts het gevolg zijn van deze uitzonderlijke situatie, zouden leiden tot een verandering van het toepasselijke socialezekerheidsstelsel. Precies deze redenering heeft de beslissing tot gevolg gehad dat de bevoegde EU lidstaat niet verandert op basis van veranderende werkpatronen ten gevolge van de coronacrisis.

Deze beleidsbeslissing zal gelden zolang de uitzonderlijk maatregelen, genomen door de Belgische overheid, van kracht blijven of totdat een nieuwe beleidsbeslissing zou worden aangenomen. Reeds afgeleverde A1 documenten blijven geldig. Bovendien is het niet nodig de Belgische autoriteiten te informeren van de verandering in werkpatroon, noch enige andere uitzonderlijke formaliteit te vervullen in dit verband. Het is enkel vereist dat de verandering in werkschema het rechtstreekse gevolg is van de coronamaatregelen en dat dit zich weer zal normaliseren zodra de coronamaatregelen opgeheven worden. Dit betekent concreet dat hetzelfde werkpatroon weer van toepassing zal moeten zijn na corona zoals dat van toepassing was voor corona.

Gelieve te noteren dat bovenstaande beslissing enkel betrekking heeft op internationale tewerkstellingssituaties binnen de EER or Zwitserland. Voor internationale tewerkstellingssituaties met derde landen, dus buiten de EER of Zwitserland, moeten de Belgische autoriteiten steeds geïnformeerd worden over enige veranderingen in het werkpatroon ten gevolge van de coronacrisis. Elk dossier zal individueel onderzocht en behandeld worden.
Vanuit een arbeidsrechtelijk oogpunt is op detacheringsovereenkomsten in principe het recht van het thuisland van de gedetacheerde werknemer van toepassing. De wetgeving van het gastland zal echter, zoals gewoonlijk, van toepassing zijn voor wat de basisarbeidsvoorwaarden (zoals minimumloon, maximale arbeidstijden en minimale rusttijden, regels met betrekking tot gezondheid, veiligheid en hygiëne op het werk) betreft. Indien de gedetacheerde werknemer zich niet naar zijn gewoonlijke arbeidslocatie in het gastland zou mogen verplaatsen omwille van coronabeperkingen, is hij verplicht de regels van het gastland hieromtrent te volgen. In elk geval blijft hij of zij gerechtigd op socialezekerheidsvoordelen van de lidstaat waar hij of zij socialezekerheidsbijdragen betaalt. Op de arbeidsovereenkomsten voor grensarbeiders is meestal het arbeidsrecht van de lidstaat van tewerkstelling van toepassing. Gedurende deze periode van crisis, blijft hierop het arbeidsrecht van de werkstaat van toepassing, tenzij de grensarbeider anders is overeengekomen met zijn of haar werkgever. Het feit dat de grensarbeider nu van thuis werkt in de woonstaat omwille van de coronamaatregelen verandert op zich niets aan het van toepassing zijnde arbeidsrecht.

Ten slotte een zijsprong over de Belgische Limosaverklaring: indien een Limosa gebeurd is maar omwille van de coronacrisis, komt de werkplaats niet overeen met de huidige, werkelijke locatie van telewerk, hoeft de Limosaverklaring niet te worden geüpdatet. Bovendien moet er geen Limosa gebeuren voor personen die gewoonlijk in het buitenland werken, maar nu van thuis in België werken omwille van de coronacrisis.

INTERNATIONAL BELASTINGRECHTELIJK OOGPUNT

Personenbelasting moet meestal betaald worden in het land van de woonplaats. Werknemers die echter in grensoverschrijdende situaties werken, zijn mogelijks belastbaar in andere landen dan hun woonland. Deze regels zijn over het algemeen gebaseerd op fysieke aanwezigheid in een land. Ten gevolge van de coronamaatregelen, werken nu werknemers wellicht vaker van thuis in hun woonland. Vanuit een internationaal belastingrechtelijk oogpunt blijven de algemene regels om te bepalen welk land bevoegd is om belastingen te heffen, gewoonweg van toepassing, ook gedurende deze uitzonderlijke periode. Dit heeft mogelijks tot gevolg dat werknemers elders zullen belast worden voor deze coronaperiode. In dit verband is het van belang om na te gaan of deze verandering enige gevolgen heeft voor belastingheffing of bedrijfsvoorheffing. Bovendien kan het opportuun zijn om te onderzoeken of de werknemer op een of andere manier voorafbetalingen kan doen voor belastingdoeleinden om te vermijden dat er onaangename verrassingen opduiken bij de belastingafrekening voor inkomstenjaar 2020.

Zoals hierboven ook vermeld, de algemene regels om te bepalen welk land bevoegd is om belastingen te heffen, blijven gewoon van toepassing. De administratie heeft wel enkele specifieke maatregelen genomen in het kader van Belgische-Franse en Belgisch-Luxemburgse situaties. 
Meer bepaald is de Belgische administratie tot een akkoord gekomen met de Franse, respectievelijk de Luxemburgse administratie voor de toepassing van een aantal coronamaatregelen.

In het Belgisch-Luxemburgs verdrag wordt voerzien in een specifieke regeling voor grensarbeiders, dit zijn personen die wonen in het ene land, maar zich bijna op dagelijkse basis naar het andere land verplaatsen om er te gaan werken. In deze situatie is de 24-dagenregel van toepassing dewelke betekent dat de grensarbeider gedurende 24 dagen kan werken in zijn thuisland zonder daar enige belastbaarheid te veroorzaken. Beide landen zijn overeengekomen dat er een aantal situaties zijn waarin de dagen gewerkt in het thuisland niet worden meegenomen om te bepalen of de 24-dagendrempel overschreden is. Overmachtssituaties zoals de verspreiding van het coronavirus is daar een voorbeeld van. Bijgevolg worden de dagen vanaf 14 maart 2020 door de grensarbeider van thuis gewerkt omwille van het coronavirus niet in rekening gebracht voor de 24-dagenregel.

In het Frans-Belgische verdrag is er voorzien in een gelijkaardige 30-dagenregel voor grensarbeiders. Ook in deze situaties worden de dagen van thuis gewerkt, in plaats van op werkgeverslocatie in de grensstreek, niet in rekening gebracht om te bepalen of de 30-dagendrempel overschreden is. De beide landen zijn het erover eens dat deze situatie overmacht uitmaakt. Bijgevolg worden de dagen vanaf 14 maart 2020 door de grensarbeider van thuis gewerkt omwille van het coronavirus niet in rekening gebracht voor de 30-dagenregel.

Op de bovenstaande uitzonderlijke maatregelen in deze zeer specifieke situaties na, is het van belang om in gedachten te houden dat de algemene regels om te bepalen welk land bevoegd is om belastingen te heffen, gewoon van toepassing blijven, ook gedurende deze uitzonderlijke periode van crisis.

Indien u bijkomende informatie wenst in verband met bovenstaande, of assistentie, staat het tax team van RSM Belgium te uwer beschikking: [email protected].

RSM INTERTAX

Download onze Tax Insights

tax_insights_small.jpg

How can we help you?

Contact us by phone +32 (0)2 379 34 70 or submit your questions, comments, or proposal requests.

Email us