HR Insights april 2020 - Corona: socialezekerheidsmaatregelen genomen voor zelfstandigen

Ten gevolge van de coronamaatregelen genomen door de Belgische overheid, zit u als zelfstandige mogelijks met heel wat vragen over uw persoonlijke situatie.

Met het oog op de verspreiding van het coronavirus en de economische gevolgen hiervan, heeft de Belgische overheid verschillende maatregelen genomen voor wat de socialezekerheidsbijdragen voor zelfstandigen betreft. Met deze nieuwsbrief informeren wij u graag over wat deze maatregelen inhouden en hoe deze kunnen aangevraagd worden.

Voor meer informatie, of ingeval iemand deze maatregelen zou willen genieten, raden wij aan om het sociaal verzekeringsfonds te contacteren; zij kunnen de nodige begeleiding bieden en adviseren welke formaliteiten moeten vervuld worden in dit verband.

Gelieve hieronder een overzicht van de voor zelfstandigen genomen maatregelen te willen terugvinden.

SOCIALEZEKERHEIDSBIJDRAGEN VOOR ZELFSTANDIGEN

1. Uitstel van betaling van de sociale bijdragen

Indien er een link is met het coronavirus, zou de zelfstandige een aanvraag kunnen indienen voor uitstel van betaling van de sociale bijdragen voor het eerste en tweede kwartaal van 2020:

  • De bijdragen voor het eerste kwartaal moeten dan uiterlijk betaald worden op 31 maart 2021;
  • De bijdragen voor het tweede kwartaal moeten dan uiterlijk betaald worden op 30 juni 2021.

Om dit uitstel van betaling te bekomen, moet de zelfstandige een gemotiveerde aanvraag indienen bij zijn of haar sociaal verzekeringsfonds en dit uiterlijk op 15 juni 2020. Gelieve te noteren dat het niet mogelijk is om een verzoek in te dienen voor bijdragen die reeds betaald werden. Sociale bijdragen voor het eerste kwartaal van 2020 die in feite al betaald werden door de betrokkene, zullen dus niet terugbetaald worden.

In tussentijd zullen ook geen verhogingen of andere boetes worden opgelegd omwille van laattijdige betaling van bijdragen die normaal gezien moeten betaald worden voor 31 maart 2020. Dit is een automatische maatregel; dit betekent dat er geen actie moet ondernomen worden door de zelfstandige om hiervan te kunnen genieten.

Gelieve echter te noteren dat, indien de sociale bijdragen voor deze kwartalen ten gevolge van het betalingsuitstel pas betaald worden in 2021, de premies betaald voor het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ) niet kunnen afgetrokken worden in de personenbelastingaangifte voor 2020. Dit kan eventueel vermeden worden door de bijdragen voor de eerste twee kwartalen van 2020 alsnog te betalen vóór het einde van 2020. In dit geval zullen de VAPZ-premies alsnog aftrekbaar zijn in de belastingaangifte.

We adviseren dat elke zelfstandige zorgvuldig voor zichzelf uitmaakt om dit betalingsuitstel al dan niet aan te vragen. Het is immers onzeker hoe lang de coronacrisis zal aanhouden. Bijgevolg kan het opportuun zijn om dit betalingsuitstel te bekomen. We raden in elk geval aan om dit met uw vertrouwde contactpersoon te bespreken opdat een geïnformeerde beslissing kan genomen worden hieromtrent.
 

2. Vermindering van de voorlopige sociale bijdragen

Zelfstandigen die moeilijkheden ervaren ten gevolge van het coronavirus kunnen eveneens een vermindering aanvragen van de voorlopige sociale bijdragen, indien hun beroepsinkomen lager zou zijn dan de wettelijke drempels. Om deze maatregel te bekomen, moet ook een aanvraag ingediend worden bij het sociaal verzekeringsfonds waarbij de betrokkene is aangesloten.

Gelieve te noteren dat achteraf mogelijks nog verhogingen verschuldigd zijn, indien het uiteindelijke beroepsinkomen toch hoger zou blijken te zijn dan de drempel gekozen voor de berekening van de sociale bijdragen. Dit kan vermeden worden door bijkomende betalingen te doen naar het einde van het jaar toe. Bijgevolg adviseren wij zelfstandige personen om doorheen het jaar bij hun sociaal verzekeringsfonds op regelmatige basis te verifiëren of er nog steeds voldoende sociale bijdragen betaald worden voor het (geschatte) beroepsinkomen dat zij zullen hebben.

3. Vrijstelling van sociale bijdragen

Zelfstandigen die betalingsmoeilijkheden ervaren ten gevolge van het coronavirus, kunnen ten slotte ook een vrijstelling van sociale bijdragen voor het eerste en tweede kwartaal van 2020 bekomen. Deze vrijstelling kan aangevraagd worden voor zowel de voorlopige bijdragen, als voor de eventuele bijbetaling verschuldigd na regularisatie. Voor de toepassing van deze maatregelen moet eveneens een aanvraag worden ingediend bij het sociaal verzekeringsfonds. Gelieve te noteren dat het niet mogelijk is om dit verzoek in te dienen voor de toekomst. Dit betekent dat de zelfstandige het betalingsbericht voor het tweede kwartaal van 2020 moet afwachten alvorens hij dit verzoek kan indienen voor dat kwartaal. Indien de zelfstandige dit verzoek zou willen indienen voor beide kwartalen, raden wij daarom aan om te wachten met het indienen van dit verzoek tot ontvangst van het betalingsbericht voor het tweede kwartaal.

Wanneer deze maatregel zou worden aangevraagd en toegepast voor een zelfstandige, zullen er geen pensioenrechten worden opgebouwd voor deze periode. Dit betekent dat deze periode niet zal worden meegeteld voor de pensioenberekening. Het is echter wel mogelijk om deze situatie achteraf te regulariseren en een afkooppremie te betalen om ervoor te zorgen dat deze periode toch wordt meegeteld voor de pensioenberekening.

Naast het feit dat er geen pensioenrechten worden opgebouwd gedurende deze periode, kunnen de eventuele door de zelfstandige betaalde premies voor vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen (VAPZ) niet fiscaal worden afgetrokken in de belastingaangifte voor 2020.

VERVANGINGSINKOMEN VOOR ZELFSTANDIGEN – HET OVERBRUGGINGSRECHT

Indien zelfstandigen hun activiteiten moeten stopzetten ten gevolge van de coronacrisis, komen zij onder bepaalde voorwaarden in aanmerking voor een vervangingsinkomen, het zogenaamde overbruggingsrecht, hetwelk vergelijkbaar is met een tijdelijke werkloosheidsuitkering voor werknemers. Overeenkomstig de door de Belgische overheid genomen coronamaatregelen, werd het systeem van het overbruggingsrecht uitgebreid om te verzekeren dat meer personen de nodige steun kunnen krijgen gedurende deze periode van crisis. Gelieve te noteren dat het overbruggingsrecht niet kan bekomen worden indien de zelfstandige reeds een andere soort van vervangingsinkomen geniet voor dezelfde periode, zoals arbeidsongeschiktheidsuitkeringen wegens ziekte.

Een zelfstandige kan het overbruggingsrecht aanvragen bij zijn of haar sociaal verzekeringsfonds via de nodige formulieren. Onder het systeem van het overbruggingsrecht, dient er een onderscheid gemaakt te worden tussen 2 groepen van zelfstandige personen:

  1. De zelfstandigen die verplicht worden hun activiteiten (geheel of gedeeltelijk) stop te zetten ten gevolge van de coronamaatregelen genomen door de Belgische overheid: bv. restauranteigenaars, kappers, eigenaars van niet-essentiële of niet-voedingswinkels, …
  2. De zelfstandigen die activiteiten uitvoeren dewelke op zich niet verplicht stopgezet moeten worden, maar die toch moeilijkheden ervaren te wijten aan de coronacrisis en bijgevolg hun activiteiten vrijwillig stopzetten. Ook zorgverstrekkers, zoals kinesisten of tandartsen, vallen hieronder op voorwaarde dat zij hun niet-dringende tussenkomsten hebben stopgezet. Het feit dat zij nog steeds dringende tussenkomsten zouden verrichten, heeft geen impact op hun overbruggingsrecht.

Voor de eerste groep van zelfstandige personen, is er niet voorzien in enige vereiste van een minimaal aantal dagen van stopzetting. Indien zij overeenkomstig de genomen maatregelen verplicht zijn hun activiteiten stop te zetten, geheel dan wel gedeeltelijk, komen zij in aanmerking voor het overbruggingsrecht. In dat geval ontvangen zij een vervangingsinkomen voor maart en april 2020 en dat bedraagt:

 

  • 1.291,69 EUR per maand voor personen zonder gezinslast;
  • 1.614,10 EUR per maand voor personen met gezinslasten.

Voor de tweede groep van zelfstandigen, is er wel voorzien in een minimumvereiste van stopzetting: deze zelfstandigen moeten hun activiteiten stopzetten gedurende minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen alvorens zij in aanmerking komen voor het overbruggingsrecht. Zodra zij omwille van het coronavirus hun activiteiten minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen stopzetten, hebben zij eveneens recht op het bedrag voor de gehele maand zoals hierboven vermeld.

Gelieve te noteren dat het systeem van het overbruggingsrecht eveneens openstaat voor bedrijfsleiders, indien zij genoodzaakt zijn hun activiteiten stop te zetten. In dit verband heeft de Belgische overheid bevestigd dat er geen rekening zal worden gehouden met eventueel salaris dat wordt uitbetaald aan de bedrijfsleider via de maandelijkse loonverwerking om te bepalen of hij of zij in aanmerking komt voor het overbruggingsrecht. Het is slechts vereist dat zaakvoerders hun activiteiten effectief stopzetten gedurende deze periode van crisis omwille van een reden gelinkt aan het coronavirus. Het zou echter wel meer transparant zijn om ook de betaling van het salaris aan de bedrijfsleider stop te zetten voor de periode gedurende dewelke hij of zij de activiteiten stopzet en recht heeft op dit vervangingsinkomen.

Het hierboven uiteengezet systeem geldt eveneens voor zelfstandigen in bijberoep die voorlopige sociale bijdragen betalen die minstens gelijk zijn aan de minimumbijdragen voor zelfstandigen in hoofdberoep.

Noteer dat de hierboven vermelde maatregelen slechts een algemeen overzicht betreffen. Voor de aanvraag of toepassing van (een van) deze maatregelen, raden wij aan dat de betrokken zelfstandige persoon het sociaal verzekeringsfonds contacteer waarbij hij of zij is aangesloten, aangezien zij het best geplaatst zijn om de betrokkene in te lichten en te begeleiden bij het verrichten van de nodige formaliteiten om deze maatregelen te kunnen genieten.
 

Indien u bijkomende informatie wenst in verband met bovenstaande, of assistentie, staat ook het Tax team van RSM Belgium te uwer beschikking : [email protected]

Download onze HR Insights

hr_insights_small.jpg

How can we help you?

Contact us by phone +32 (0)2 379 34 70 or submit your questions, comments, or proposal requests.

Email us