De terugkerende vraag naar uw UBO-gegevens of een UBO-uittreksel kan voelen als onnodige bureaucratie, maar is een wettelijke verplichting die in het leven is geroepen om misbruik van het financiële stelsel tegen te gaan. Niet-naleving van de UBO-regelgeving kan een serieuze boete opleveren.
UBO
‘UBO’ staan voor 'Ultimate Beneficial Owner', oftewel de uiteindelijke belanghebbende van een organisatie. UBO’s zijn de natuurlijk personen die voor 25% of meer een belang houden in een rechtspersoon, hetzij een eigendomsbelang hetzij een zeggenschapsbelang. Daarnaast bestaan zogenaamde ‘pseudo-UBO’s’ zoals bijvoorbeeld de bestuurder van een rechtspersoon. Pseudo-UBO’s worden aangewezen wanneer via de weg van eigendom of zeggenschap geen UBO geïdentificeerd kan worden. Verder is van belang dat actief wordt geregistreerd wie de UBO is. Bepaalde dienstverleners, waaronder accountants en belastingadviseurs, hebben daarbij een terugmeldplicht: indien de UBO-registratie van een klant niet op orde is, moeten zij het Handelsregister daarvan op de hoogte stellen. Het niet voldoen aan deze plichten (juiste registratie maar ook terugmelden) wordt aangemerkt als economisch delict, een misdrijf dus, en kan aanzienlijke geldboeten opleveren.
Bestrijding misbruik
Het hoofddoel van het bijhouden van een UBO-register is het voorkomen en bestrijden van witwassen, daaraan gerelateerde misdrijven en de financiering van terrorisme. Door het in UBO-registers vast te leggen welke natuurlijke personen de touwtjes in handen hebben én deze registers in de EU-landen aan elkaar te koppelen, moet ons financiële systeem worden beschermd tegen dit soort misbruik.
De UBO-informatie wordt gebruikt door toezichthouders en opsporingsdiensten, maar ook door ‘poortwachters’ (dit zijn Wwft-instellingen zoals banken, notarissen, belastingadviseurs of accountants) die een belangrijke rol hebben bij het voorkomen van financieel economische criminaliteit.
Niet (langer) openbaar inzichtelijk
Wellicht kunt u het zich nog herinneren: bij invoering van het UBO-register was dit publiek toegankelijk. Nadat in het kader van privacy hierover terechte vragen zijn gesteld heeft het Europese Hof van Justitie geoordeeld dat toegang tot UBO-registers moest worden beperkt. Nederland heeft deze toegang vervolgens ook daadwerkelijk beperkt tot bevoegde autoriteiten en Wwft-instellingen en de UBO zelf. Door technische problemen hebben overigens momenteel alleen FIU Nederland, DNB, AFM, FIOD, Belastingdienst, de politie en het OM feitelijke toegang; Wwft-instellingen veelal (nog) niet.
De toegang tot het UBO register wordt nog uitgebreid zodat ook bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak toegang krijgen. Daarnaast komt er een besluit om overige natuurlijke personen en rechtspersonen toegang te verlenen, mits zij een aantoonbaar legitiem belang hebben. Voorbeelden zijn journalisten, maatschappelijk organisaties of partijen die een zakelijke transactie willen aangaan. ‘Pottenkijkers’ worden hierdoor in principe buiten de deur gehouden.
Conclusie
Wanneer u dus weer wordt verzocht om uw UBO-registratie te bevestigen of te overleggen, is dit geen vinkjes-zetterij, we zijn het eenvoudigweg op basis van de wet verplicht. Niet-compliant gedrag is een economisch delict, met als doel fraude en misbruik van het financiële systeem terug te dringen. Gelet op de tijd, moeite en de kosten die daarmee gepaard gaan hopen we van harte dat dit doel wordt bereikt.