Bedrijfsopvolging en vastgoed: waarom de structuur essentieel is

Bij de voorbereiding van een bedrijfsopvolging worden vennootschappelijke structuren vaak ingericht zodat deze voldoen aan de eisen die worden gesteld door de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) in de schenk- en erfbelasting en de doorschuifregeling in de inkomstenbelasting (DSR). Deze faciliteiten bewerkstelligen immers een verlaging van de belastingdruk en zijn daardoor bij een overdracht aan de volgende generatie heel belangrijk voor de continuïteit van de onderneming.

Veel familiebedrijven hebben vastgoed in de structuur, al dan niet in gebruik bij de eigen onderneming. Bij de inrichting van een bedrijfsopvolging wordt vaak met name gekeken naar de inkomstenbelasting en schenkbelasting. Wanneer sprake is van vastgoed of vastgoedvennootschappen, mag de overdrachtsbelasting daarbij echter niet uit het oog worden verloren. Voordat een bedrijfsopvolging wordt ingezet, is daarom een kritische beoordeling van de structuur noodzakelijk.

Vastgoed binnen de structuur van een familiebedrijf

Bij veel familiebedrijven is vastgoed niet ondergebracht in een werkmaatschappij, maar in een afzonderlijke vennootschap die het vastgoed verhuurt aan de onderneming. Een dergelijke structuur is vaak historisch gegroeid en kan vanuit risicobeheersing, financiering of fiscaliteit goed verklaarbaar zijn. In de loop der jaren kan een structuur echter meerwaarde verliezen door gewijzigde wet- en regelgeving.

Een voorbeeld hiervan is een structuur waarbij de onderneming grotendeels is overgedragen aan de kinderen, maar de vastgoed-BV nog niet. Zo kan de vastgoed-BV de ouders op hun oude dag nog van inkomen voorzien. Als deze ouders ook nog een deel van de ondernemings-BV behouden en deze samen met de vastgoed-BV in één holding onderbrengen, kan de vastgoed-BV onder voorwaarden ook met toepassing van de BOR en DSR worden overgedragen.

Overdrachtsbelasting bij bedrijfsopvolging met vastgoed

De overdrachtsbelasting heeft echter een eigen beoordelingskader, dat veel formeel-juridischer is ingestoken. Een vastgoed-BV die dienstbaar is aan de onderneming kan voor de BOR en DSR bijvoorbeeld als ondernemingsvermogen meetellen, maar voor de overdrachtsbelasting kwalificeren als een zogenoemde onroerendezaakrechtspersoon.

Hierdoor kan een structuur die bij een overdracht voor de inkomstenbelasting en schenkbelasting fiscaal optimaal is, bij diezelfde overdracht toch tot heffing van overdrachtsbelasting leiden. De omvang van de belangen van de overdrager(s) en de verkrijger(s) en de specifieke voorwaarden voor vrijstellingen zijn hiervoor bepalend.

Begin op tijd met herstructureren

Een herstructurering kan dit vaak oplossen. Zo kan onder omstandigheden de vastgoedvennootschap zodanig worden gepositioneerd dat niet langer sprake is van een onroerendezaakrechtspersoon, bijvoorbeeld door toevoeging van ander ondernemingsvermogen of door aanpassing van de deelnemingsstructuur.

Let op: na een herstructurering moet soms een aantal jaar worden gewacht voordat een overdracht mogelijk is.

Laat de structuur vóór bedrijfsopvolging fiscaal beoordelen

Indien u een bedrijfsopvolging overweegt, is het verstandig om in een vroeg stadium de ondernemingsstructuur te laten beoordelen. Plan ruim vóór een geplande bedrijfsopvolging een integrale fiscale toets, zodat belastingheffing zoveel mogelijk kan worden voorkomen.

De RSM-familiebedrijvenadviesgroep helpt u daar graag bij.