Niet de vorm verdwijnt, maar de intelligentie verschuift. Van statische wetteksten naar meedenkende, digitale kennisoplossingen. Voor Geert-Jan van der Snoek, CEO van Lefebvre Sdu, is dat een logisch gevolg van hoe professionals vandaag werken. Naast CEO is hij commissaris bij meerdere organisaties, waaronder voorzitter van de raad van toezicht van de AI Coalitie 4 NL, raad van advies van NLDigital. “Ik ben zelf opgegroeid met een klassieke wetbundel vol plakkertjes”, zegt hij. “Maar zo werkt het niet meer. Kennis ontstaat vanuit de vraag die iemand op dat moment heeft.”
In gesprek met Marycken van Dijke, audit partner en vestigingsleider Amsterdam bij RSM, verkent Van der Snoek wat die verschuiving naar AI betekent voor werkprocessen, verantwoordelijkheid en vakmanschap – en waar organisaties grenzen moeten verleggen om relevant te blijven.
Van publicatie naar platform
Lefebvre Sdu ondersteunt juridische, fiscale en HR- professionals al jarenlang bij het toepassen van wet- en regelgeving in hun dagelijkse werk. Wat begon met het uitgeven van papieren publicaties, verschoof via digitale platforms naar gespecialiseerde AI-oplossingen die kennis precies daar beschikbaar maken waar beslissingen worden genomen. Het bedrijf is onderdeel van de Europese Lefebvre Groupe, een Frans familiebedrijf en marktleider in professionele dienstverlening rond wet- en regelgeving.
Volgens Van der Snoek is die beweging onvermijdelijk. “Wet- en regelgeving is geen naslagwerk meer, maar een continu onderdeel van processen en besluiten – bij professionals én binnen ondernemingen.” Lefebvre Sdu (Sdu) ontwikkelt daarom GenAI-oplossingen waarmee professionals met één gerichte vraag toegang krijgen tot betrouwbare, contextuele kennis. Met geavanceerde legal tech en AI wordt complexe regelgeving vertaald naar direct toepasbare kennis in het dagelijkse werkproces. “Professionals en organisaties werken daardoor met exact dezelfde actuele en betrouwbare kennis.”
“AI wordt vaak gezien als een handig hulpmiddel”, zegt hij. “Maar het is geen IT-tooltje! Het is een fundamentele keuze voor hoe je je organisatie procesmatig inricht en hoe je kennis ontsluit en verwerkt.”
Van kennisbezit naar kennistoegang
“Neem arbeidsrecht”, zegt Van der Snoek. “Vroeger zaten jonge juristen ’s avonds urenlang jurisprudentie uit te werken en de brieven van partners te controleren. Met onze GenAI- oplossingen is dat nu anders: alle relevante kennis is direct beschikbaar in het werkproces. En diezelfde technologie werkt ook buiten de juridische kolom. Een HR-professional heeft – mits ze de juiste vraag stellen – toegang tot dezelfde actuele kennis als een advocaat. Dat scheelt tijd en geld.” Daarmee verschuift kennis van een kleine groep specialisten naar bredere lagen in organisaties. Dat vergroot niet alleen de efficiëntie van het recht, maar ook de rechtvaardigheid ervan, stelt Van der Snoek. “Doordat meer mensen begrijpen waar ze staan, kunnen ze betere en bewustere keuzes maken.”
Tegelijk benadrukt hij wat deze AI-oplossing zeker níet is. “Dit is geen ChatGPT, Harvey, Legora of andere (Amerikaanse) software zonder toegang tot betrouwbare Nederlandse juridische kennis, opinies, jurisprudentie, et cetera. Wij hebben als Nederlandse organisatie decennialange ervaring in het zelfstandig creëren en verwerken van gevalideerde kennis rond wet- en regelgeving.” Die kennis ontsluit Sdu via een gecertificeerd AI-platform, GenIA-L. “De combinatie van betrouwbare content – het Sdu-keurmerk – en geavanceerde AI maakt het initiële juridische werk sneller, efficiënter en betaalbaarder. Maar bij complexere vraagstukken blijft de rol van de professional essentieel. Want het strategisch duiden van de klantvraag, bijvoorbeeld bij fusies en overnames, en het stellen van de juiste vervolgvragen vereist menselijk inzicht en ervaring.”
Veranderende teams
Die verschuiving herkent ook Marycken van Dijke. “Lefebvre Sdu past AI toe op informatie; wij doen dit in de auditpraktijk bij de jaarrekeningcontrole, bijvoorbeeld met accountregelgeving en het gebruik van data-analyse. Dat maakt het werk efficiënter en inhoudelijk interessanter. Ook voor de klant.”
Maar het verandert ook de teams zelf. “De klassieke piramide, met veel assistenten onderin die geleidelijk opklimmen, maakt steeds meer plaats voor een kolommodel. Routinematig werk op juniorniveau verdwijnt, terwijl er meer denkwerk komt bij ervaren professionals.” Dat roept nieuwe vragen op over opleiding en doorgroei. “Junioren zullen op een andere manier moeten leren. Niet door hetzelfde pad te volgen als wij vroeger, maar door vanaf het begin mét AI en data-analyse ervaring op te bouwen.”
Zekerheid op bewegende grond
In die context zoekt Sdu partners die meebewegen. Het bedrijf werkt al jaren samen met RSM als accountant, in Nederland en binnen het bredere Lefebvre-concern. Van Dijke is helder over die rol. “Wij zijn niet de inhoudelijke innovatie-adviseur; daarvoor is de business van Sdu te gespecialiseerd en volgen de ontwikkelingen rond AI elkaar te snel op. Onze toegevoegde waarde zit in assurance: zekerheid bieden rond data, IT, riskmanagement en governance. Ook richting hun klanten.”
Juist die rolzuiverheid maakt de samenwerking waardevol, vindt Van der Snoek. “Onafhankelijk controleren moeten we samen waarborgen, maar kritisch meedenken hoort daarbij. Als iets niet kan vanwege de auditrol, prima, maar het gesprek daarover moet wel gevoerd worden. Dat onderscheidt RSM van grotere kantoren. Bij de Big Four loop je, gegeven hun positie en rol, begrijpelijk sneller vast in riskprotocollen en interne regels. RSM is praktischer en begrijpt ondernemerschap. Toen ik bij Sdu begon, vond ik het dan ook een verademing dat zij er al zaten. We konden meteen scherp kijken naar inrichting, risico’s en compliance.”
De samenwerking reikt verder dan de jaarrekeningcontrole alleen. Zo werkten Sdu en RSM samen aan ESG-trainingen en worden binnen RSM Sdu-oplossingen gebruikt en getest, zoals het NDFR-fiscaal kennisplatform en GenIA-L. “Zolang de rollen helder zijn”, zegt Van Dijke, “kun je elkaar versterken.”
Grenzen verleggen, bewust kiezen
De ontwikkelingen op AI-gebied gaan razendsnel, soms in stappen van een paar maanden. “Niemand weet waar we over een jaar staan”, zegt Van der Snoek. “Dat maakt het spannend, maar vooral interessant.”
Maar terwijl technologie versnelt, loopt specifieke regelgeving achter. Zeker waar AI, cloud, cybersecurity en ketenverantwoordelijkheid samenkomen, vraagt dat om volwassenheid. Bovendien zullen grote organisaties eisen daaromtrent steeds nadrukkelijker neerleggen bij hun leveranciers. AI-awareness is daarom cruciaal: begrijpen wat AI betekent voor je processen, je verantwoordelijkheid en je keuzes. Dat is niets voor niets een kernonderdeel van onze dienstverlening.”
De grootste uitdaging zit volgens hem niet in de technologie, maar in adoptie. “AI heeft pas waarde als het ruimte creëert voor wat er echt toe doet. Waar AI analyseert en optimaliseert, bepalen mensen de betekenis en de koers.” Hij noemt dat Human AI: technologie die het menselijk potentieel versterkt in plaats van vervangt.
Grensverleggend werken met AI betekent dan ook niet harder gaan, maar bewuster kiezen. “Dit is geen eindpunt, maar een fase. En zolang we blijven nadenken over hoe we werken, leren en samenwerken, is één ding zeker: stilstaan is geen optie.”
Dit artikel verscheen in de meest recente editie van het RSMagazine, een magazine dat twee keer per jaar in heel Nederland wordt verspreid onder cliënten, relaties en andere geïnteresseerden. Ontvangt u het magazine nog niet, maar wel geïnteresseerd? Neem dan contact op met Angelique Timmer-Weisscher via ATimmer@rsmnl.nl. Dan krijgt u het magazine voortaan ook kosteloos toegezonden!