Een op de zes grotere familiebedrijven (17%) laat medewerkers delen in het eigendom van de onderneming. Bij familiebedrijven die al ervaring hebben met medewerkersparticipatie is het oordeel positief: 95% ziet meer motivatie en betrokkenheid en 89% verwacht dat medewerkers langer bij het bedrijf blijven.

Dat blijkt uit onderzoek van Nyenrode Business Universiteit, RSM en Van Lanschot Kempen onder 113 Nederlandse familiebedrijven. Van de familiebedrijven die nog geen participatieregeling hebben, overweegt bijna een kwart (24%) om medewerkers in de toekomst mede-eigenaar te maken.

Medewerkersparticipatie wint terrein bij familiebedrijven

Medewerkersparticipatie is binnen familiebedrijven nog vooral gericht op een selecte groep medewerkers. Bij 89% van de bedrijven met een participatieregeling is deze bedoeld voor het topmanagement en andere sleutelfiguren. Bij 11% staat de regeling open voor alle medewerkers. Gemiddeld hebben participerende medewerkers 13,4% van de eigendom in handen.

Ook familiebedrijven die op dit moment nog geen medewerkersparticipatie kennen, denken hierover na. 24% overweegt een regeling voor het topmanagement en andere sleutelfiguren. 6% overweegt medewerkersparticipatie voor alle medewerkers.

RSM-hoogleraar Familiebedrijven en Bedrijfsoverdracht aan Nyenrode Business Universiteit

Prof. dr. Roberto Flören

“De sterkste pleitbezorgers van medewerkersparticipatie zijn familiebedrijven die er al ervaring mee hebben. Zij zien meer betrokkenheid, meer motivatie en medewerkers die langer aan het bedrijf verbonden blijven. Bovendien laat het onderzoek zien dat eigendom delen voor een groeiende groep familiebedrijven bespreekbaar is.”

Waarom kiezen familiebedrijven voor medewerkersparticipatie?

Voor familiebedrijven die medewerkers laten participeren, is het vooral een manier om specifieke groepen medewerkers langdurig aan de onderneming te verbinden.

Daarnaast ziet 47% medewerkersparticipatie als een aantrekkelijk alternatief beloningselement dat niet direct ten koste gaat van de liquiditeitspositie van het bedrijf. Ook concurrentiedruk (16%) en een toenemende vraag vanuit medewerkers zelf (11%) spelen een rol.

Managing Partner RSM

Laura Bles-Temme

“Medewerkersparticipatie kan een heel krachtig instrument zijn om medewerkers aan een familiebedrijf te verbinden, maar fiscaal luistert de inrichting nauw. De waardering van de aandelen, de wijze van financiering en de voorwaarden waaronder medewerkers instappen, kunnen allemaal fiscale gevolgen hebben. 

Het begint daarom niet met de vraag hóé je medewerkers laat participeren, maar waarom. Pas daarna kun je een regeling zo vormgeven dat deze zowel bij de onderneming als fiscaal goed aansluit.”

Welke voordelen zien familiebedrijven?

Familiebedrijven die al ervaring hebben met medewerkersparticipatie zijn overwegend positief.
95% geeft aan dat medewerkers die mede-eigenaar zijn gemotiveerder zijn om bij te dragen aan het succes van de onderneming en zich sterker betrokken voelen. Daarnaast verwacht 89% dat participerende medewerkers langer bij het familiebedrijf blijven.Daarmee kan medewerkersparticipatie een aanvulling zijn op andere manieren om personeel te binden en te behouden.

Fiscale en juridische complexiteit blijft een drempel

Tegelijkertijd is medewerkersparticipatie niet voor ieder familiebedrijf vanzelfsprekend. Van de familiebedrijven zonder participatieregeling wil 69% geen eigendom uit handen geven.

Daarnaast noemt:

  • 53% de fiscale, juridische en administratieve complexiteit als struikelblok;
  • 49% de gevolgen wanneer een participerende medewerker uit dienst gaat;
  • 44% het risico op tragere besluitvorming;
  • 35% de financiële gevolgen van het terugkopen van participaties.

De inrichting van een participatieregeling vraagt daarom niet alleen om een strategische keuze, maar ook om aandacht voor de fiscale, juridische en financiële gevolgen.

Personeel binden vraagt om meer dan eigendom

Medewerkersparticipatie is één van de mogelijkheden om personeel langer aan een familiebedrijf te verbinden. Uit het onderzoek blijkt dat familiebedrijven een positieve bedrijfscultuur nog altijd als belangrijkste basis voor personeelsbehoud zien.

Een prettige werksfeer wordt door 97% genoemd als belangrijke reden waarom medewerkers blijven. Daarna volgen open communicatie (90%), mogelijkheden voor zelfontplooiing (88%) en een goede werk-privébalans (80%).

Tegelijkertijd blijft de arbeidsmarktkrapte een belangrijk aandachtspunt. Meer dan 70% van de familiebedrijven maakt zich hierover zorgen en 45% vreest dat personeelstekorten gevolgen hebben voor de continuïteit van de bedrijfsvoering.

Mark Buitenhuis, Managing Director Private Banking Regio’s Nederland bij Van Lanschot Kempen:

“Voor veel familiebedrijven blijft het binden en behouden van goede medewerkers een belangrijk vraagstuk. Dit onderzoek laat zien dat binnen familiebedrijven medewerkersparticipatie daaraan kan bijdragen. Tegelijkertijd is het wel belangrijk dat ondernemers zorgvuldig kijken naar wat wel en niet past bij hun bedrijf en bij hun langetermijnstrategie.”

Over het onderzoek naar medewerkersparticipatie bij familiebedrijven

Het onderzoek ‘Binden en boeien van personeel bij familiebedrijven’ is uitgevoerd door Nyenrode Business Universiteit, RSM en Van Lanschot Kempen. Het onderzoek sluit aan bij de bredere samenwerking tussen RSM en Nyenrode binnen het RSM-Nyenrode Initiatief.

Tussen 1 en 19 juni 2026 namen 113 Nederlandse familiebedrijven deel aan een online enquête. De steekproef bevat relatief veel grotere familiebedrijven.

Vragen over het onderzoek of medewerkersparticipatie?

Heeft u vragen over de onderzoeksresultaten of wilt u weten wat medewerkersparticipatie voor uw familiebedrijf kan betekenen? Laat uw gegevens achter. Onze specialisten nemen graag contact met u op.

 

Do you have a question? We will get back to you as soon as possible.

Met dit formulier vragen wij uw contactgegevens zodat wij contact met u op kunnen nemen. Uw gegevens worden nooit aan derden verstrekt. Zie onze Privacyverklaring om te zien hoe wij met uw gegevens omgaan.