Netherlands
Talen

Talen

Familiebedrijven en overdracht: welke aandelenstructuur kiest u?

Structureren in het kader van (toekomstige) overdracht van het familiebedrijf – Certificeren van aandelen versus het gebruik maken van verschillende soort aandelen

Eén van de aspecten van een bedrijfsopvolging is dat de structuur van een familiebedrijf zodanig is opgezet dat een toekomstige overdracht niet leidt tot problemen en/of ongewenste resultaten. Een goede structuur is ook van belang indien bijvoorbeeld het voornemen bestaat om het familiebedrijf geleidelijk over te dragen of wanneer niet alle opvolgers betrokken gaan/willen worden bij de bedrijfsvoering. Door hierover vooraf goed na te denken worden problemen voorkomen. Er kan hierbij gebruik gemaakt worden van het certificeren van aandelen en/of het uitgeven van verschillende soort aandelen.

Certificeren van aandelen

Bij het certificeren van aandelen wordt de juridische eigendom van de onderneming gesplitst van de economische eigendom. Dit wordt in de praktijk regelmatig toegepast indien de eigenaar van het familiebedrijf het voornemen heeft om terug te treden, maar de zeggenschap in de onderneming (nog) wenst te behouden. Dit kan bijvoorbeeld wenselijk zijn indien de beoogde opvolger nog te jong is of anderszins (nog) niet in staat wordt geacht de onderneming te besturen.

Bij certificering worden de aandelen overgedragen aan een Stichting Administratie Kantoor (hierna: STAK). De STAK treedt op als beheerder van de aandelen voor rekening en risico van degene waarbij het economische belang berust. Diegene krijgt certificaten van aandelen in plaats van aandelen. De STAK is verplicht de belangen van de economisch gerechtigde (lees: de certificaathouder) te dienen. De beheersafspraken worden vastgelegd in de administratievoorwaarden.

Voorbeelden van dergelijke afspraken zijn dat de dividenden moeten  toe komen aan degene die het economische belang van de onderneming bezit, dat de certificaten al dan niet overdraagbaar zijn etc. De zeggenschap van de onderneming berust bij deze structuur bij de bestuurders van de STAK. Als bestuurder kan bijvoorbeeld worden benoemd de (voormalige) eigenaar, maar ook een belangrijk personeelslid en de bedrijfsopvolger zodat hij of zij ervaring krijgt in het besturen van de onderneming.

Ook wordt er regelmatig een STAK opgericht nog voor sprake is van een voornemen tot bedrijfsoverdracht. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan om de continuïteit van het bedrijf te borgen. Het bestuur wordt dan in eerste aanleg gevormd door de directeur-grootaandeelhouder (hierna: DGA) die ook 100% van de certificaten van aandelen heeft. In de akte wordt al een opvolgend bestuur benoemd voor het geval de DGA door ziekte of overlijden niet meer kan besturen, wederom vaak bestaan uit 3 of 5 leden.

Certificeren kan in de meeste gevallen fiscaalvriendelijk plaatsvinden. Er gelden namelijk faciliteiten voor de inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en overdrachtsbelasting. Extra aandacht is overigens wel vereist bij het certificeren van aandelen van een dochtermaatschappij die tot een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting behoort.

Verschillende soort aandelen

Ook kan ervoor gekozen worden om het aandelenkapitaal van een B.V. te laten bestaan uit verschillende soort aandelen. De meest voorkomende soort aandelen zijn in dit verband de winstrechtloze - en stemrechtloze aandelen. Hierdoor is het mogelijk om met uitgifte van stemrechtloze aandelen economisch deelgerechtigde te worden in de onderneming, hetgeen in het kader van de bedrijfsopvolging wenselijk kan zijn.

Toch wordt in de praktijk regelmatig gekozen voor het certificeren van de aandelen. De reden hiervoor is dat een stemrechtloos aandeel een vergaderrecht met zich meebrengt, waardoor het recht ontstaat om de algemene vergadering bij te wonen en tevens het woord te voeren. Voor besluitvorming buiten de algemene vergadering om, is bovendien goedkeuring van de vergadergerechtigden noodzakelijk. We hebben in deze update de overdracht tegen cumulatief preferente aandelen (ook veel gebruikt) niet besproken. Daar zullen we op een ander moment aandacht aan besteden.

In het kader van de bedrijfsoverdracht zijn er dus verschillende mogelijkheden om het een en ander zodanig te structureren, zodat, indien gewenst, een geleidelijke overdracht kan worden gerealiseerd. Het is van belang hier tijdig goed over na te denken. Neem deze mogelijkheden in elk geval mee in het plannen van de bedrijfsoverdracht. Heeft u hier vragen over, neemt u dan contact op met een van de adviseurs van RSM.

Structureren in het kader van (toekomstige) overdracht van het familiebedrijf – Certificeren van aandelen versus het gebruik maken van verschillende soort aandelen

Eén van de aspecten van een bedrijfsopvolging is dat de structuur van een familiebedrijf zodanig is opgezet dat een toekomstige overdracht niet leidt tot problemen en/of ongewenste resultaten. Een goede structuur is ook van belang indien bijvoorbeeld het voornemen bestaat om het familiebedrijf geleidelijk over te dragen of wanneer niet alle opvolgers betrokken gaan/willen worden bij de bedrijfsvoering. Door hierover vooraf goed na te denken worden problemen voorkomen. Er kan hierbij gebruik gemaakt worden van het certificeren van aandelen en/of het uitgeven van verschillende soort aandelen.

Certificeren van aandelen

Bij het certificeren van aandelen wordt de juridische eigendom van de onderneming gesplitst van de economische eigendom. Dit wordt in de praktijk regelmatig toegepast indien de eigenaar van het familiebedrijf het voornemen heeft om terug te treden, maar de zeggenschap in de onderneming (nog) wenst te behouden. Dit kan bijvoorbeeld wenselijk zijn indien de beoogde opvolger nog te jong is of anderszins (nog) niet in staat wordt geacht de onderneming te besturen.

Bij certificering worden de aandelen overgedragen aan een Stichting Administratie Kantoor (hierna: STAK). De STAK treedt op als beheerder van de aandelen voor rekening en risico van degene waarbij het economische belang berust. Diegene krijgt certificaten van aandelen in plaats van aandelen. De STAK is verplicht de belangen van de economisch gerechtigde (lees: de certificaathouder) te dienen. De beheersafspraken worden vastgelegd in de administratievoorwaarden.

Voorbeelden van dergelijke afspraken zijn dat de dividenden moeten  toe komen aan degene die het economische belang van de onderneming bezit, dat de certificaten al dan niet overdraagbaar zijn etc. De zeggenschap van de onderneming berust bij deze structuur bij de bestuurders van de STAK. Als bestuurder kan bijvoorbeeld worden benoemd de (voormalige) eigenaar, maar ook een belangrijk personeelslid en de bedrijfsopvolger zodat hij of zij ervaring krijgt in het besturen van de onderneming.

Ook wordt er regelmatig een STAK opgericht nog voor sprake is van een voornemen tot bedrijfsoverdracht. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan om de continuïteit van het bedrijf te borgen. Het bestuur wordt dan in eerste aanleg gevormd door de directeur-grootaandeelhouder (hierna: DGA) die ook 100% van de certificaten van aandelen heeft. In de akte wordt al een opvolgend bestuur benoemd voor het geval de DGA door ziekte of overlijden niet meer kan besturen, wederom vaak bestaan uit 3 of 5 leden.

Certificeren kan in de meeste gevallen fiscaalvriendelijk plaatsvinden. Er gelden namelijk faciliteiten voor de inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en overdrachtsbelasting. Extra aandacht is overigens wel vereist bij het certificeren van aandelen van een dochtermaatschappij die tot een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting behoort.

Verschillende soort aandelen

Ook kan ervoor gekozen worden om het aandelenkapitaal van een B.V. te laten bestaan uit verschillende soort aandelen. De meest voorkomende soort aandelen zijn in dit verband de winstrechtloze - en stemrechtloze aandelen. Hierdoor is het mogelijk om met uitgifte van stemrechtloze aandelen economisch deelgerechtigde te worden in de onderneming, hetgeen in het kader van de bedrijfsopvolging wenselijk kan zijn.

Toch wordt in de praktijk regelmatig gekozen voor het certificeren van de aandelen. De reden hiervoor is dat een stemrechtloos aandeel een vergaderrecht met zich meebrengt, waardoor het recht ontstaat om de algemene vergadering bij te wonen en tevens het woord te voeren. Voor besluitvorming buiten de algemene vergadering om, is bovendien goedkeuring van de vergadergerechtigden noodzakelijk. We hebben in deze update de overdracht tegen cumulatief preferente aandelen (ook veel gebruikt) niet besproken. Daar zullen we op een ander moment aandacht aan besteden.

In het kader van de bedrijfsoverdracht zijn er dus verschillende mogelijkheden om het een en ander zodanig te structureren, zodat, indien gewenst, een geleidelijke overdracht kan worden gerealiseerd. Het is van belang hier tijdig goed over na te denken. Neem deze mogelijkheden in elk geval mee in het plannen van de bedrijfsoverdracht. Heeft u hier vragen over, neemt u dan contact op met een van de adviseurs van RSM.

Dit artikel is namens de adviesgroep familiebedrijven geschreven door RSM collega Daniël Vera (Assistant Tax Manager).